Woreczko Meteorites

Jan Woreczko & Wadi

  Google (new window)eBay.com (new window)Meteoritical Bulletin Database (new window)Meteoritical Bulletin Database News (new window)

Roque de los Muchachos Observatory,
październik/listopad 2018 r.  « «

  27 października – 10 listopada 2018 

Najlepsze niebo nad półkulą północną


Roque de los Muchachos Observatory

Roque de los Muchachos Observatory (Gran Telescopio Canarias)

La Palma – raj astronomów i astrofizyków!

Kochamy Wyspy Kanaryjskie za ich plaże, a nade wszystko za magiczne wulkany. Zwiedziliśmy już większość z siedmiu wysp archipelagu, część wielokrotnie. Mamy na koncie: Lanzarote (najpiękniejsze wulkany), Fuerteventurę (żółte plaże), Gran Canarię (wulkany i wydmy), Teneryfę (Pico del Teide; ja tam jeszcze nie byłem). Przyszła pora na kolejną wyspę – La Palmę.

 

Wiedzieliśmy, że La Palma jest uznawana za najbardziej stromą wyspę na świecie, ale nie kręte górskie drogi były naszym celem, lecz wulkany i obserwatorium Roque de los Muchachos Observatory! Według Wikipedii niebo nad La Palmą jest drugim po Hawajach miejscem na półkuli północnej o najlepszym seeingu! Tak też było! Zespół teleskopów Europejskiego Obserwatorium Północnego (European Northern Observatory, ENO) położony jest na stoku kaldery Roque de los Muchachos na wysokości ponad 2300 m n.p.m. Przez niemal 300 dni w roku, chmury stojące nad wyspą, znajdują się poniżej terenu obserwatorium, co daje wymarzone warunki obserwacyjne.

  Na kilkudziesięciu hektarach stoku rozmieszczono kilkanaście najbardziej zaawansowanych teleskopów świata, przeznaczonych do obserwacji optycznych, w podczerwieni i promieniowania Czerenkowa. Oficjalna strona Instituto de Astrofísica de Canarias - IAC (Observatorio del Roque de los Muchachos). Część znajdujących się tam teleskopów:

 

Roque de los Muchachos Observatory

Od wielu lat wyspa jest „rezerwatem ciemnego nieba” (dark-sky preserve, starlight reserve). Na mocy porozumień rządowych i różnych organizacji wprowadzono na niej wiele regulacji i rozwiązań ograniczających sztuczne oświetlenie. Światła uliczne świecą w dół, mają dostosowaną charakterystykę widmową i regulowane natężenie, tak, by jak najmniej zakłócać obserwacje astronomiczne. Oświetlenie w domach również jest regulowane przepisami. To działa! Jak w nocy wyjechaliśmy z lotniska to pomyśleliśmy, że mają jakąś awarię systemu energetycznego i wszystko pracuje w awaryjnym trybie, a ludzie siedzą w domach przy świecach. Wszechobecne ciepłe, bursztynowe, rachityczne oświetlenie.

  Idąc za ciosem, zorganizowano na terenie wyspy kilkanaście punktów widokowych, dedykowanych do obserwacji astronomicznych (hiszp. Mirador Astronómico). Na wzgórzach, nad oceanem, przy wulkanach zagospodarowano przydrożne zatoczki, na których można się rozstawić ze sprzętem astronomicznym i patrzeć w niebo. Na wszystkich tych punktach znajdują się stosowne tablice objaśniające co widać na niebie, co widać na horyzonciena ziemi. Wszędzie stoją charakterystyczne drogowskazy na Gwiazdę Polarną z podaną do niej odległością 431 lat świetlnych (przeliczoną na 4 007 487 635 167 800 km ). Raj dla astronomów amatorów!

 

Zwiedzając wyspę, łażąc po wulkanach i plażując, kilkukrotnie wybraliśmy się „pod niebo La Palmy” na Roque de los Muchachos. W dzień na podziwianie widoków kaldery, widocznych na horyzoncie Teneryfy, La Gomery i El Hierro oraz fotografować kopuły teleskopów. W nocy jeździliśmy obserwować nieprawdopodobnie piękne niebo!

 

Świetnego bloga o astronomii i astrofotografii prowadzi ASTROFAN! Znajdują się tam również relacje autora z obserwacji na Wyspach Kanaryjskich w tym na La Palmie. Polecam!

 

Wszystkie czasy wg czasu lokalnego = UTC+0h (daty zdjęcia w EXIF Nikon: przed 04.11. +0h; po 04.11. +1h)

 

Na La Palmę pewnie jeszcze wrócimy choćby w drodze na pozostałe wyspy archipelagu: La Gomerę i El Hierro. Na tę ostatnią na wulkany i na Południk Ferro – wprowadzony przez Ptolemeusza południk odniesienia, przebiegający przez najdalej na zachód wysunięty ląd „Starego Świata” (Ferro Meridian)!! Dziś tę rolę pełni południk zerowy przechodzący przez Greenwich.

Roque de los Muchachos Observatory


W okolice obserwatorium wjeżdża się bardzo krętą górską drogą LP-4, a następnie skręca w Ctra. al Roque de los Muchachos. Prowadzi ona przez teren obserwatorium, ale wjazd pod kopuły jest niedozwolony, mimo to przejeżdża się bardzo blisko nich. Droga prowadzi na najwyższy szczyt Mirador Roque de Los Muchachos, na parking na wysokości 2426 m n.p.m. Roztacza się stąd zapierający dech w piersiach widok na kalderę i znajdujące się nieco niżej kopuły obserwatoriów. Oczywiście chmury pozostają poniżej u naszych stóp.

  Z punktu widokowego (hiszp. Mirador) prowadzi wiele szlaków trekkingowych, godzinami można wspinać się na strzeliste granie mieniące się wszystkimi możliwymi kolorami skał wulkanicznych. Skąpa roślinność tylko podbijała niesamowitość widoków. Panorama kaldery częściowo wypełnionej chmurami, białe i srebrzyste kopuły teleskopów powodują, że nie sposób przestać robić zdjęć.

Roque de los Muchachos Observatory

Chluba obserwatorium teleskop Gran Telescopio Canarias (GTC); pierwsza część tęczy

Roque de los Muchachos Observatory

Opadająca do kaldery druga część tęczy

Roque de los Muchachos Observatory

Zbocze kaldery nad którą królują kopuły teleskopów; wlewające się od północy chmury

Roque de los Muchachos Observatory

Cała menażeria, od lewej: CMT, WHT, LT, DOT, MT, SST, INT, JKT

Roque de los Muchachos Observatory

Widok na kopuły od strony drogi: we mgle (chmurze) JKT dalej w prawo Astro Haven, WHT, SST, DOT

Roque de los Muchachos Observatory

Kopuła (silos ) teleskopu GNT

Roque de los Muchachos Observatory

Po lewej kopuła teleskopu JKT, po prawej teleskop INT w uchylonej szczelinie kopuły

Roque de los Muchachos Observatory

Futurystyczny DOT, a za skarpą WHT

Roque de los Muchachos Observatory

Dwa teleskopy HEGRA i 23-metrowy MAGIC; na wzniesieniu NOT

Roque de los Muchachos Observatory

Wadi i GTC

Roque de los Muchachos Observatory

Woreczko; w tle WHT, DOT i SST

Roque de los Muchachos Observatory

Widok na południe w kierunku na kalderę i Mirador (Kasia foci)

Roque de los Muchachos Observatory

Cała kaldera i my

 

Time-lapse


Każda zmiana położenia słońca, płynące chmury, układ cieni wymuszały ich utrwalenie. Zrobiłem więc kilka time-lapsów.

Chmury niskie zostały pod nami na wysokości ok. 2000 m n.p.m. Wyżej pogoda była wyśmienita, lecz później w nocy okazało się, że jednak jest trochę chmur wysokich (patrz fotografia 4712).

 

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Teleskop GTC. Zarejestrował się moment otwarcia kopuły GTC!

Wersja .MOV (set 4)
01-11-2018, 17:39- (interwał 5 s)
(f55/6.3, 1/3200 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Teleskop GTC
Wyszło lekkutko nieostre

Wersja .MOV (set 8)
01-11-2018, 18:08- (interwał 5 s)
(f58/6.3, 1/1250 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Teleskop GNT

Wersja .MOV (set 7)
01-11-2018, 18:03- (interwał 5 s)
(f70/6.3, 1/5000 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Teleskopy: GNT, GTC. Równo z zachodem słońca zarejestrował się moment otwarcia kopuły GNT! (zachód słońca 18:27 UTC)

Wersja .MOV (set 11)
01-11-2018, 18:28- (interwał 5 s)
(f26/6.3, 1/500-100 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Teleskop NOT

Wersja .MOV (set 5)
01-11-2018, 17:51- (interwał 5 s)
(f50/6.3, 1/1600-2000 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Teleskopy: WHT, DOT, LT, SST, INT, JKT

Wersja .MOV (set 3)
01-11-2018, 17:31- (interwał 5 s)
(f35/6.3, 1/1600 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Teleskopy: NOT, WHT, LT, DOT, MT, SST, INT, JKT

Wersja .MOV (set 6)
01-11-2018, 17:55- (interwał 5 s)
(f24/6.3, 1/1000-1250 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Teleskopy: NOT, WHT, LT, DOT, MT, SST, INT, JKT. Obróciła się kopuła teleskopu NOT!

Wersja .MOV (set 10)
01-11-2018, 18:20- (interwał 5 s)
(f24/6.3, 1/200 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

W oczekiwaniu na noc

  

Chmury i zachodzące słońce (niestety mścił się mały, lekki statyw i opadający horyzont).

Niesamowite wrażenie robiły chmury przelewające się przez strzeliste granie, napierając z północnego-wschodu, wpadały do kaldery, gdzie następnie znikały! Zjawisko to nazywa się chyba wiatr fenowy. W polskich górach to halny.

 

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Chmury wlewające się do kaldery z północno-wschodniego zbocza; postępujący cień

Wersja .MOV (set 1)
01-11-2018, 17:13- (interwał 15 s)
(f17/6.3, 1/1600 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Chmury wlewające się do kaldery z północn0-wschodniego zbocza; postępujący cień; na horyzoncie Teneryfa i górujący nad nią Pice del Teide (w odległości 132,5 km!)

Wersja .MOV (set 2)
01-11-2018, 17:25- (interwał 5 s)
(f38/6.3, 1/2500 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory (time lapse)

Zachód słońca nad Roque de los Muchachos; tasujące się chmury (zachód słońca 18:24 UTC)
Lekkutko pochylił się horyzont

Wersja .MOV (set 12)
04-11-2018, 18:23- (interwał 5 s)
(f70/8, 1/1000 s, ISO 250, EV -0.3)

Niebo nad La Palmą


Roque de los muchachos observatory

Nasz team w ostatnich promieniach słońca (parking nasza baza obserwacyjna))

Na nocne obserwacje rozlokowaliśmy się na przydrożnym parkingu przy drodze do obserwatoriów (28°45.914'N, 17°53.085'W) ze wspaniałym widokiem na okoliczne kopuły. W zachodzącym słońcu okolica i kopuły spowite zostały w ciepłe, intensywne, niesamowite kolory   (kopuły teleskopów na zdjęciach opisywane od lewej).

 

Udało się zaobserwować i utrwalić na zdjęciach planety i wiele obiektów tzw. głębokiego nieba.

Planety: Jowisz, Mars, Merkury, Saturn, Neptun (oraz prawie Pluton )!

Obiekty:  M2, M6, M7, M8 (Lagoon Nebula), M11, M16 (Eagle Nebula), M17 (Omega Nebula), M20 (Trifid Nebula), M22, M23, M27, M28, M31 (Andromeda Galaxy), M32, M33 (Triangulum Galaxy), M34, M36, M37, M38, M39, M45 (Pleiades), M55, M56, M71, M92; NGC 110, NGC 663, NGC 752, NGC 1444, NGC 1499 (California Nebula), NGC 1502, NGC 1528, NGC 1545, NGC 1647, NGC 6960 (Veil Nebula), NGC 7000 (North America Nebula), NGC 7789; h+χ Per; asteryzmy Collinder 399, Kemble's Cascade; gwiazdy węglowe RS Cyg, U Cam, S Sct, V Aql.

Sukcesy: NGC 7000 (North America Nebula), NGC 1499 (California Nebula), Neptun, Merkury... oraz dziesiątki widocznych na fotografiach obiektów! Gwiazdy po sam horyzont! Odbicie gwiazd w szybie samochodu!

Noc pierwsza (04-11-2018)


Roque de los Muchachos Observatory

Wadi chciała być ponad chmurami

Nasza pierwsza noc pod nieprawdopodobnie gwieździstym niebem!!

  Szczerze to nie spodziewałem się takiego widoku i takiego nieba. Zabrałem mały, lekki statyw, co zemściło się później na zdjęciach opadającym (ukośnym) horyzontem. Miałem również tylko słabe jakościowo obiektywy Sigma 17-70 mm i rybie oko 8 mm (Nikkory zostały w domu), Sigmy mają jeszcze dodatkowo koszmarne winietowanie. Nie rysują one tak ładnie, jak Nikkory, ale widoki rozgwieżdżonego nieba oraz olbrzymia i jasna Droga Mleczna, wynagrodziły słabą jakość zdjęć.

  Wybrane zdjęcia (w formacie .JPG) tylko lekko poprawiłem w Adobe Photoshop i zrobiłem krótkie opisy co na nich widać. Część z tych zdjęć obrobiłem dodatkowo w programie Adobe Lightroom bazując na formacie .RAW (Nikon .NEF). Nie walczyłem z kolorem nieba, ale starałem się wydobyć z nich maksimum szczegółów i subtelności świecącej Drogi Mlecznej oraz obiektów mgławicowych. Wszystkie zdjęcia zrobione w trybie WhiteBalance auto. O zmierzchu balans bieli działał bez zarzutu, ale przy ciemnym niebie, wchodziła już czerwona dominanta. Zmieniając temperaturę barwową w RAWach, tak by niebo było bardziej niebieskie, spadało niestety przy okazji nasycenie kolorów gwiazd. A te na oryginalnych zdjęciach mają taką gamę, że trochę było mi szkoda je tłumić. Widać to szczególnie przy gwiazdach węglowych. Również obecność chmur wysokich powodowała, że zdjęcia wyszły za czerwone. Przy zdjęciach fragmentów nieba wysoko nad horyzontem tej czerwieni już tak nie widać. (Dzień 04-11-2018 – zachód słońca 18:24 UTC)

 

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4664

Kopuły teleskopów: INT, MT, LT, JKT (widać pracujący teleskop LT)
Patrz zdjęcie 5256, jak zmieniają się kolory przy zachodzącym słońcu!

04-11-2018, 18:33 (zdjęcie oryginalne)
(f70/8, 1/8 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4665

Kopuły teleskopów SST, WHT, DOT (na skraju z lewej, któryś z teleskopów Astro Haven)
Patrz zdjęcie 5257

04-11-2018, 18:34 (zdjęcie oryginalne)
(f70/8, 1/8 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4674

Mars (opis)
Teleskopy: LT, JKT, SST, WHT, DOT, NOT

04-11-2017, 18:53 (zdjęcie oryginalne)
(f17/8, 13 s, ISO 250, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4678

Saturn oraz Antares, nisko nad horyzontem Merkury i zachodzący Jowisz (opis)
Teleskopy: GTC, MAGIC/HEGRA

04-11-2017, 19:16 (zdjęcie oryginalne)
(f17/6.3, 15 s, ISO 200, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4681

Antares, Merkury, zachodzący Jowisz (opis)
Teleskopy MAGIC/HEGRA
Patrz zdjęcie 5269

04-11-2017, 19:20 (zdjęcie oryginalne)
(f38/6.3, 15 s, ISO 200, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4683

Saturn; gromady otwarte M6, M7; mgławice M8  (Lagoon Nebula), M20 (Trifid Nebula) (opis)
Teleskopy: NOT, GHT, GTC, MAGIC/HEGRA

 

Przetworzony RAW. Na pozornie ciemnym niebie (.JPG) po obrobieniu RAWa widać Drogę Mleczną, mgławice i cały Kosmos (full)

04-11-2017, 19:23 (zdjęcie oryginalne)
(f17/2.8, 30 s, ISO 200, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 3)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4703

Gromady otwarte h+χ Per, M34, NGC 752; galaktyka M31 (opis)
Gwiazdozbiory: Andromeda, Cassiopeia
Patrz zdjęcie 5291

Przeleciały 4 satelity!!

04-11-2017, 20:21 (zdjęcie oryginalne)
(f26/4.5, 348.9 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 3)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4704

Gromady otwarte h+χ Per, M34, NGC 663, NGC 752; galaktyki M31, M33 (opis)
Gwiazdozbiory: Andromeda, Cassiopeia
Patrz zdjęcie 5291

04-11-2017, 20:28 (zdjęcie oryginalne)
(f24/3.2, 215.3 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

JPG processed

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 7)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4705

Saturn. Droga Mleczna; gromady kuliste: M22, M28, M55; mgławice: M17 (Omega Nebula), M16 (Eagle Nebula, IC 4703); gromady otwarte M11 i dziesiątki innych obiektów ; gwiazdy do samego horyzontu! (opis)
Patrz zdjęcie 5306

04-11-2017, 20:34 (zdjęcie oryginalne)
(f24/3.5, 179.2 s, ISO 640, EV 0.0)

 

Przetworzony w Photoshopie obraz (JPG, full), tak by wyciągnąć maksimum kolorów i pozbyć się czerwonej dominanty!

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 4)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4706

Otaczające stanowisko obserwacji krzaki (opis)

04-11-2017, 20:40 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 145.8 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 5)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4707

Kadr podobny do zdjęcia 4705. W polu widzenia obiektywu przeleciał sztuczny satelita Ziemi.
W lewym-górnym rogu widać Marsa

04-11-2017, 20:45 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 154.8 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 4)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4708

Dalszy ciąg kadru 4707 z kontynuacją śladu sztucznego satelity.
Saturn, Droga Mleczna i obiekty te same co na zdjęciu 4705. Widoczna kopuła teleskopu GTC i zwierciadła teleskopów MAGIC i obserwujący HEGRA

Chyba najbardziej spektakularne zdjęcie?! Centrum Galaktyki widoczne po sam horyzont!!

Gwiazdozbiory: Corona Australis, Microscopium, Sagittarius, Scutum, Serpens, Telescopium
Patrz zdjęcie 5306

04-11-2017, 20:49 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 194.6 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 5)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4709

Droga Mleczna w gwiazdozbiorach Orła i Tarczy. Gromada otwarta M11; mgławica M16 (IC 4703) (opis)
Słaby ślad sztucznego satelity
Patrz zdjęcie 5304

Przeleciały 2 satelity!

04-11-2017, 20:53 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 290.3 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 5)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4711

Droga Mleczna; NGC 7000 (Ameryka Północna); gromada kulista M71; asteryzm Collinder 399! (opis)
Gwiazdozbiory: Aquila, Cygnus, Lyra, Sagitta
Patrz zdjęcie 5299

04-11-2017, 21:05 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 224.4 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 4)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4712

Fomalhaut; gwiazdozbiory: Capricornus, Grus, Indus, Microscopium, Piscis Austrinus, Sagittarius (opis)
Kopuły teleskopów: NOT, GNT, GTC (patrz zdjęcie 4683).
Niebo nie było tak klarowne, jak się wydawało. Widać słabo świecące chmury wysokie!

Nasz samochód PEUGEOT 308 – baza obserwacyjna i miejsce, gdzie można się było schronić przed zimnem i wiatrem!
W szybie samochodu odbijają się gwiazdy! (i w karoserii?)

04-11-2017, 21:11 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 144 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 3)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4715

Zmienna gwiazda węglowa U Cam o typie C-N5, V=7,7-9,5; gromady otwarte M36, M37, M38, NGC 1502, NGC 1528; mgławica NGC 1499 (California Nebula!!); asteryzm Kemble's Cascade (opis)
Gwiazdozbiory: Auriga, Cameleopardalis, Taurus

04-11-2017, 21:21 (zdjęcie oryginalne)
(f26/4, 144.9 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

4764

Obiektyw rybie oko. Droga Mleczna; galaktyka M31, Plejady, Hiady (opis)

04-11-2017, 22:07 (zdjęcie oryginalne)
(f8/4, 590.9 s, ISO 1000, EV 0.0)

 

Noc druga (06-11-2018)


Roque de los Muchachos Observatory

Drugie podejście.

  Spodziewaliśmy się, ze względu na to, iż cała La Palma jest rezerwatem ciemnego nieba, że niebo nad Roque de los Muchachos Observatory będzie czarne, głębokie i niezakłócone sztucznymi światłami. Prawdziwe było tylko to ostatnie. Jeśli nawet gdzieś tam na dole jarzyły się jakieś rachityczne światła miast i wsi, to i tak przed nimi osłaniały nas chmury niskie. Pamiętam, że niebo nad pustynią Atakama było czarne i głębokie (tu i tam byliśmy wysoko, ponad 2200 m n.p.m.). Tu nie! Noc była ciemna, ale nie aż tak. Niebo ciemnogranatowe, że widać było miliardy gwiazd. Jeszcze zanim zapadł zmierzch – jeszcze tliła się czerwień na zachodnim horyzoncie – a już Droga Mleczna majestatycznie rysowała się na niebie. Magia! Żadne światła nie paliły się w polu widzenia. Jednak nie czerń.

  Faktem jest, iż było ciemno, że oko wykol. I co ciekawe, w takiej ciemności, gdy niebo zlewa się z horyzontem, gdzie nie ma żadnych świateł i punktów odniesienia, zaczyna szwankować błędnik. Nasza baza była na przydrożnym parkingu pełnym kamieni i głazów, co już poważnie utrudniało poruszanie się w ciemności, do tego szalejący błędnik powodował, iż poruszaliśmy się, jak lekko pijani. Dla obserwatora z zewnątrz (może widzieli nas z kopuł ) musieliśmy wyglądać na pijaną grupę oszołomów.   (Dzień 06-11-2018 – zachód słońca 18:23 UTC)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5254

Cień Ziemi (z lewej) i kopuły teleskopów: INT, MT, LT, JKT

06-11-2018, 18:36 (zdjęcie oryginalne)
(f32/4, 1/25 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5256

Kopuły teleskopów: INT, MT, LT, JKT (otwarta kopuła INT oraz widać pracujący teleskop LT)

06-11-2018, 18:38 (zdjęcie oryginalne)
(f70/4, 1/13 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5257

Kopuły teleskopów SST, WHT, DOT (na skraju z lewej, któryś z teleskopów Astro Haven)

06-11-2018, 18:49 (zdjęcie oryginalne)
(f70/4, 1 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5259

Kopuła największego teleskopu GTC

06-11-2018, 18:53 (zdjęcie oryginalne)
(f70/4, 1/6 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5269

Nad MAGIC/HEGRA widać Merkurego, zachodzącego Jowisza oraz Antaresa (opis)
Merkury o jasności +0,35m; Jowisz –1,72m

06-11-2018, 19:07 (zdjęcie oryginalne)
(f70/6.3, 1.6 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5271

Kopuła teleskopu GTC. Widać gromadę otwartą M7 (oraz fragment gromady M6) (opis)

06-11-2018, 19:08 (zdjęcie oryginalne)
(f70/6.3, 5 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5273

Kopuły teleskopów GNT i GTC. Widać gromadę M7 i θ Sco (opis)
Gwiazdozbiory: Ara, Corona Australis, Telescopium

06-11-2018, 19:09 (zdjęcie oryginalne)
(f62/6.3, 5 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5278

Kopuły teleskopów: INT, MT, LT, JKT (otwarta kopuła MT oraz widać teleskop LT)

06-11-2018, 19:14 (zdjęcie oryginalne)
(f70/4.5, 30 s, ISO 400, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5288

Mars, gromada kulista M2 i Neptun! (opis)
Mars o jasności –0,31m; Neptun +7,87m

06-11-2018, 19:23 (zdjęcie oryginalne)
(f26/4.5, 94.6 s, ISO 400, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 6)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5291

Droga Mleczna; gromady otwarte: h+χ Per, M34, NGC 752; galaktyki M31, M33 (opis)
Gwiazdozbiory: Andromeda, Cassiopeia, PerseusI

Przeleciały 2 satelity!

06-11-2018, 19:34 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 386.9 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 4)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5293

Gwiazdozbiór Perseusza; gromady otwarte: NGC 1444, NGC 1528, NGC 1545, M34 (opis)

06-11-2018, 19:51 (zdjęcie oryginalne)
(f50/4.5, 181 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 5)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5294

Biegun; galaktyka M31, gromada otwarta NGC 7789 (opis)
Gwiazdozbiory: Andromeda, Cassiopeia, Cepheus, Perseus

Przeleciały 2 satelity!

06-11-2018, 19:55 (zdjęcie oryginalne)
(f19/4.5, 196.2 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 4)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5295

Plejady (opis)
Morze kolorowych gwiazd!

06-11-2018, 20:00 (zdjęcie oryginalne)
(f70/4.5, 160.8 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 6)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5296

Droga Mleczna, galaktyka M31, satelita (opis)
Gwiazdozbiory: Andromeda, Cepheus, Cygnus, Lacerta

Przeleciał 1 satelita!

06-11-2018, 20:05 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4.5, 455 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 4)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5298

Gwiazda Polarna. 
Podwójny ślad (||) satelity?
(opis)

Przeleciały 2 satelity! Jeden taki "dubeltowy"?! ;-O

06-11-2018, 20:17 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4.5, 579.3 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 6)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5299

Droga Mleczna; NGC 7000 (Ameryka Północna), NGC 6960 (Veil Nebula?); gromada kulista M71 (opis)
Gwiazdozbiory: Cygnus, Lyra, Sagitta

Wszystko co "różowe" na zdjęciu w pobliżu α i γ Łabędzia, to mgławice gazowe!

06-11-2018, 20:30 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 349.3 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 4)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5300

Gromada kulista M92; satelita (opis)

Przeleciał 1 satelita!

06-11-2018, 20:40 (zdjęcie oryginalne)
(f70/4.5, 295.8 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 6)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5301

Cygnus; czerwony superolbrzym RW Cyg (M3-M4Ia-Iab); gwiazda węglowa RS Cyg (C-N5.5) (opis)

06-11-2018, 20:46 (zdjęcie oryginalne)
(f70/4.5, 306 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 5)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5303

Mgławica planetarna M27; gromada kulista M56; asteryzm Collinder 399! (opis)
Gwiazdozbiory: Cygnus, Lyra, Vulpecula (Lisek)

Przeleciał meteor!?!?

06-11-2018, 20:59 (zdjęcie oryginalne)
(f50/4.5, 135.2 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 3)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5304

Droga Mleczna; gromada otwarta M11; gwiazdy węglowe: V Aql o typie widmowym C-N5 i różnicy B-V=4,32 oraz S Sct typu C-N5 i B-V=3,09! (opis)
Gwiazdozbiory: Aquila, Sagittarius, Scutum

Przeleciał 1 satelita!

06-11-2018, 21:02 (zdjęcie oryginalne)
(f50/4.5, 192 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 2)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5306

Saturn. Droga Mleczna; gromady kuliste: M22, M28, M55; mgławice: M8 (Lagoon Nebula), M17 (Omega Nebula), M20 (Trifid Nebula), M16 (Eagle Nebula, IC 4703); gromady otwarte M11, M23 i dziesiątki innych obiektów ; gwiazdy do samego horyzontu! (opis)
Teleskopy: GTC, MAGIC
Oraz o mało co Pluton

06-11-2018, 21:10 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4, 75.4 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 5)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5307

Droga Mleczna; mgławica NGC 7000; gromada otwarta M39 (opis)
Gwiazdozbiory: Cepheus, Cygnus

06-11-2018, 21:13 (zdjęcie oryginalne)
(f24/4.5, 210.5 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

RAW processed (profile 2)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5309

Gromady otwarte gwiazd Hiady, Plejady, NGC 1647 (opis)

06-11-2018, 21:22 (zdjęcie oryginalne)
(f50/4.5, 71.8 s, ISO 640, EV 0.0)

Roque de los Muchachos Observatory, sky

5310 i 5311

Cały nieboskłon (obiektyw rybie oko)! Droga Mleczna, Mars i Gwiazda Polarna (opis)
Na pierwszym kadrze w górnej części załapały się smugi latarki ;-)

06-11-2018, 21:35- (zdjęcia oryginalne: 1, 2)
(f8/4.5, 234.6 i 1091.1 s, ISO 640, EV 0.0)

 

Obserwatorium i kaldera w obiektywie Kasi


Roque de los muchachos observatory

Magia!

Kosmiczne widoki udzieliły się nawet Kasi. Chciałoby się sfotografować wszystko. A to kopuły w zachodzącym słońcu, a to chmury wlewające się do kaldery, czy też zmieniające się z minuty na minutę oświetlenie i kolory nieba i skał! Z każdego punktu widoki prowokowały do zdjęć.

 

Roque de los muchachos observatory

Autorka; w tle kaldera, a na horyzoncie Teneryfa i Pico del Teide (w odległości 132,5 km!) (widok z Miradora na zachód)

Roque de los muchachos observatory

Krawędź kaldery, a na niej część teleskopów Roque de los Muchachos Observatory (widok z Miradora na północ)

Roque de los muchachos observatory

Reszta teamu podziwia kopuły teleskopów po wyczerpującym trekkingu na Pico Fuente Nueva (2366 m n.p.m.)

Roque de los muchachos observatory

Gwiazda obserwatorium – Gran Telescopio Canarias (GTC, Wielki Teleskop Kanaryjski, lustro o ponad 10 m średnicy!); lekko zanurzony w chmurach na których rozpięła się tęcza (nasz pierwszy wjazd na Mirador)

Roque de los muchachos observatory

GTC z zamkniętą kopułą

Roque de los muchachos observatory

Otwarta kopuła teleskopu GTC; widać instrument! ostatnie promienie zachodzącego słońca

Roque de los muchachos observatory

Teleskop GTC przygotowuje się do pracy; wyrównywanie temperatur?

Roque de los muchachos observatory

GTC - widok zapierający dech w piersiach

Roque de los muchachos observatory

Na pierwszym planie Woreczko foci zachodzące słońce

Roque de los muchachos observatory

Rzut oka (obiektywu), na to co się dzieje w kalderze

Roque de los muchachos observatory

Jacobus Kapteyn Telescope; w głębi kopuła teleskopu INT

Roque de los muchachos observatory

JKT na tle horyzontu

Roque de los muchachos observatory

Druga gwiazda obserwatorium – teleskop Galileo National Telescope (GNT) o lustrze 3,58 m!Kopuła wyglądającą trochę jak silos zbożowy

Roque de los muchachos observatory

GNT w świetle zachodzącego słońca; po lewej widać małą niezidentyfikowaną kopułę

Roque de los muchachos observatory

Słońce zachodzi, kopuła GNT lekko się uchyla

Roque de los muchachos observatory

Otwarta kopuła GNT, wewnątrz palą się światła; po jakimś czasie zgasły

Roque de los muchachos observatory

Chmury nie próżnują i się kłębią

Roque de los muchachos observatory

Widok na GNT z naszego punktu obserwacyjnego; widać jakieś konstrukcje kilmatyzacyjno-wentylacyjne

Roque de los muchachos observatory

Rzut oka na sytuację w kalderze

Roque de los muchachos observatory

Futurystyczny teleskop Dutch Open Telescope (DOT); wygląda jak ze scenografii Wojen Gwiezdnych

Roque de los muchachos observatory

DOT w promieniach zachodzącego słońca

Roque de los muchachos observatory

Zespół teleskopów Astro Haven; mówiliśmy na nie "pieczarki"; w głębi po lewej MT, na szczycie kopuła teleskopu JKT, a na lewo przy dwóch "pieczarkach" (teleskopy GOTO) po prawej "szopa" SuperWASP

Roque de los muchachos observatory

Zespół teleskopów Astro Haven; za skarpą widoczna kopuła teleskopu INT i te kłębiące się chmury!

Roque de los muchachos observatory

Zespół teleskopów Astro Haven; w tle kopuła teleskopu MT

Roque de los muchachos observatory

Kolejny rzut oka na całość

Roque de los muchachos observatory

Kopuła WHT, futurystyczny DOT i słoneczny SST

Roque de los muchachos observatory

Niby nic się nie zmieniło, ale chmury ewoluują, a kopuła INT się obróciła

Roque de los muchachos observatory

Zmienia się wszystko

Roque de los muchachos observatory

Światło, światło...

Roque de los muchachos observatory

Kopuła WHT i jej "oprzyrządowanie"

Roque de los muchachos observatory

Takie chmury mogą popsuć noc?

Roque de los muchachos observatory

Długie cienie zachodzącego słońca

Roque de los muchachos observatory

Dwa najbardziej fotogeniczne teleskopy

Roque de los muchachos observatory

Słoneczny teleskop SST za dnia ciągle podążał za słońcem

Roque de los muchachos observatory

Księżycowe otoczenie WHT; w "płaskim" budynku po lewej znajduje się Carlsberg Meridian Telescope (CMT)

Roque de los muchachos observatory

WHT od strony Pico Fuente Nueva

Roque de los muchachos observatory

"Pieczara" WHT chowa się za zboczem

Roque de los muchachos observatory

Kształtny WHT

Roque de los muchachos observatory

A co tam Panie w kalderze? Teneryfa na horyzoncie! (w odległości ponad 130 km)

Roque de los muchachos observatory

Teleskop Isaac Newton Telescope (INT) od strony Pico Fuente Nueva; wpółotwarta kopuła

Roque de los muchachos observatory

Teleskop INT; obok kopuła teleskopu MT

Roque de los muchachos observatory

Teleskop INT w świetle zachodzącego słońca; obok MT (widok z naszego punktu obserwacyjnego)

Roque de los muchachos observatory

Kasi ulubiony teleskop Nordic Optical Telescope (NOT); widok od strony Pico Fuente Nueva

Roque de los muchachos observatory

NOT z Miradora

Roque de los muchachos observatory

NOT w świetle zachodzącego słońca

Roque de los muchachos observatory

Zwierciadła MAGIC i HEGRA

Roque de los muchachos observatory

HEGRA; była tam też polska flaga

Roque de los muchachos observatory

Teleskop HEGRA

Roque de los muchachos observatory

W oczekiwaniu na zachód słońca (punkt obserwacyjny przy drodze LP-4)

Roque de los muchachos observatory

!!

Roque de los muchachos observatory

Zachody słońca są za każdym razem inne

Roque de los muchachos observatory

Już za chwile niebo spotka się z ziemią

Roque de los muchachos observatory

Gdzieś tam, po kilku tysiącach kilometrów, leży Ameryka Południowa

Roque de los muchachos observatory

Przyczynek do galerii ~7 pixels; zdjęcie zrobione z odległości ponad 17 km; widać kopuły teleskopów (od lewej) DOT, SST, JKT i INT

Samsung


Zaprzęgliśmy do fotografowania nawet nasze telefony komórkowe.

Roque de los Muchachos Observatory

Przelewające się przez zbocza chmury...

Roque de los Muchachos Observatory

...a w nich tęcza

Roque de los Muchachos Observatory

Pamiątkowe zdjęcie z GNT

Roque de los Muchachos Observatory

Bonus dla tych co doczytali do końca, kwiat (!) bananowca na lokalnej plantacji; mają one do 50 cm długości!


La Palma – trzeba tam jeszcze wrócić.


Sprzęt, fotografie


Aparat: Nikon D7000; obiektywy: Sigma DC 17-70 mm 1:2.8-4 MACRO HSM; Sigma 8 mm 1:4 D EX FISHEYE 180°.
Aparat: Panasonic Lumix DMC-TZ70, obiektyw: Leica DC VARIO-ELMAR, 24-720 mm; oraz telefony komórkowe Samsung A5 (16).

Punkt obserwacji: Wyspy Kanaryjskie, La Palma, Roque de los Muchachos Observatory.

Czasy zdjęć UTC (zmiana strefy w EXIF 04.11.); White Balance auto; format JPG/RAW.

RAW profiles


Lightroom profiles

# temp [K] tint exposure contrast highlights shadows whitnes blacks clarity vibrance saturation sharpening
2 3350 0 +1.5 +50 +66 +66 +50 0 0 +30 +100 25/1.0/0/0
3 3500 0 +1.0 +100 +50 +50 +50 0 0 0 0 -''-
4 3250 0 +1.0 +100 +50 0 +50 0 0 0 0 -''-
5 3750 -5 +1.0 +100 +50 +50 +50 0 +50 0 +100 -''-
6 3750 -5 +1.0 +100 +100 -100 0 0 +50 0 +100 -''-
7 3500 -10 +1.0 +100 0 +50 +50 -50 0 0 0 -''-

Zobacz również


2017 – Niebo nad Atakamą, listopad 2017 r.

2015 – (gwiazda węglowa HK Lyr (HD 173291))

Inne obserwacje

Galeria „~7 pixels

Linki zewnętrzne


Instituto de Astrofísica de Canarias - IAC (Observatorio del Roque de los Muchachos) (European Northern Observatory)

YouTube – FALL SKIES OF LA PALMA - 4K (UHD) • Mercator - close to the heavens  • El Cielo de la Palma, astroturismo

Google Maps – Instituto de Astrofísica de Canarias, La Palma Island, Canary Islands, Spain

ASTROFANA na La Palmie…New Horizons • Teneryfa – La Palma 1-12 czerwca (plan) • Teneryfa – La Palma 1-12 czerwca (RELACJA) • W pogoni za Messierem – Kanaryjski Maraton • 

Wikipedia – Wyspy Kanaryjskie  • 
Wikipedia – Roque de los Muchachos Observatory • Seeing

The In-The-Sky.org Planetarium
Bazy SIMBADALADIN

Forum astronomiczne – Gwiazdy węglowe

Urania – Ciemne niebo nad hiszpańską La Palmą

Astronomy Picture of the DayRoque de los Muchachos ObservatoryCherenkov Telescope at SunsetGreen Flash at MoonriseA Green Flash from the SunMAGIC Star TrailsNight MAGIC

 

 

                                 

Page since: 2018-11-21

Page update: 2018-12-18 16:39