Na długo nim powstały Ziemia i pozostałe planety, Układ Słoneczny składał się z protogwiazdy zanurzonej w ogromnym, gęstym obłoku gazów i pyłu (głównie krzemianowego i metalowego). To początkowe stadium nazywamy mgławicą protosłoneczną (protosolar nebula, PSN). Z biegiem czasu pod wpływem grawitacji ziarna pyłu zaczęły podlegać akrecji, zlepiając się w większe agregaty, stopniowo były stapiane (w temperaturach rzędu 1400^oC) i schładzane przez fale termiczne wstrząsające formującym się układem planetarnym. Powstałe w wyniku tych procesów małe szkliste kuleczki (krople materii krzemianowej) nazywamy chondrami. Nazwę chondra wprowadził w XIX wieku do nauki angielski geolog Henry C. Sorby, zaobserwował on w meteorytach małe kuliste obiekty/ziarna i nazwał je – chondry od greckiego słowa chondros (χονδροσ) – ziarno, zarodek.

Chondry składają się ze stopionego szkliwa, ziaren minerałów i stopu Fe-Ni. Główne składniki to przede wszystkim krzemiany, ziarna oliwinu ((Mg,Fe)₂SiO₄) i ubogiego w wapń piroksenu ((Fe,Mg)Si₂O₆) tkwiących w plagioklazowym szkliwie plutonicznym. Różnorodność tekstur chondr, obecność plutonicznego szkliwa oraz wysoka zawartość umiarkowanie lotnych pierwiastków oznacza, że pierwotne chondry zostały stopione w ciągu kilku minut w temperaturze rzędu 1250–1550^oC i uległy bardzo szybkiemu ochłodzeniu w tempie od kilku do kilku tysięcy stopni na godzinę [Hutchison 2006]. Zachodzące wówczas wahania temperatury i gęstości oraz położenie w stosunku do protogwiazdy, formowały skład i budowę chondr. Dokładne procesy, które doprowadziły do powstania chondr są do dziś niejasne, a wiele hipotez wyjaśnia tylko niektóre z ich własności. Nie istnieje jedna uniwersalna hipoteza, która wyjaśniałaby wszystkie cechy chondr obserwowanych dziś w chondrytach. Różny stopień przetopienia i skład chemiczny wskazują, że proces powstawania chondr miał miejsce w całym obłoku protogwiazdy, od rejonów blisko centrum – o wysokich temperaturach i uboższych w gazy, po zewnętrzne rejony – zimne i 'zanieczyszczone' molekułami związków węgla z obłoków międzygwiezdnych. Wiek chondr wyliczany na ~4.56 mld lat (są 2–3 mln lat młodsze od inkluzji CAI), przemawia za ich powstaniem w początkowej fazie formowania się Układu Słonecznego i jest argumentem zaprzeczającym ich powstaniu na powierzchniach innych ciał.

  Z czasem większość cząstek gazu, pyłu, ziaren minerałów i żelaza oraz chondry, zaczęły zlepiać się w większe ciała – planetozymale o rozmiarach od kilku metrów do kilku kilometrów. Dalsze procesy zderzeń formowały coraz większe ciała – asteroidy, planetoidy i protoplanety. Proces powstawania chondr był prawdopodobnie bardzo wydajny i przyjmuje się, że wszystkie skaliste planety Układu Słonecznego powstały z planetozymali zbudowanych z chondr! Pozostałe planetozymale, które nie weszły w skład większych ciał były zbyt małe, aby wewnętrzne ciśnienie i ciepło z rozpadu pierwiastków promieniotwórczych ogrzało je ponownie na tyle, aby zaszło przetopienie minerałów. Te pozostałe planetozymale są dziś ciałami macierzystymi chondrytów, materiał z którego się formowały (różnice mineralne), miejsce i warunki w których się formowały (skład chemiczny, temperatury i ciśnienia) pozwalają wyróżniać trzy podstawowe typy ciał będących źródłem chondrytów zwyczajnych, chondrytów enstatytowych i węglistych. {link: hipotezy powstania chondr}

Chondry są charakterystycznym składnikiem chondrytów (z wyjątkiem chondrytów węglistych typu CI). Chondry mają kulisty (kroplowaty) kształt, zbudowane są z ziaren, blaszek lub pręcików oliwinów i/lub piroksenów, często ułożonych równolegle lub promieniście z małym udziałem szkliwa i stopu Fe-Ni, również często są otoczone obwódką (krzemianów lub siarczku żelaza). Mianem chondr określa się również owalne agregaty minerałów o budowie porfirowej. [Minerals][Inne ciekawe struktury chondrytów]

Ilość chondr.  Ich ilość może dochodzić do 80% całej objętości meteorytu. Największy udział procentowy chondr w całkowitej objętości meteorytu występuje u chondrytów zwyczajnych, średnio 65–75vol.%; drugie w liczebności chondr są chondryty węgliste typu CV3 o średnim udziale 35–45vol.%. Jako tło tej strony jest umieszczony fragment płytki cienkiej chondrytu NWA 5479 (L3), widać na niej jak duży może być udział chondr w ogólnej masie meteorytu.

Wielkość chondr.  Chondry są wielkości od ułamka do kilku milimetrów (najczęściej 0.5–2 mm, ale >1 mm są rzadkie). Ich średni rozmiar u chondrytów zwyczajnych wynosi ~0.45 mm. Chondryty typu R (rumurutity) mają chondry o średnim rozmiarze 0.4 mm. W chondrytach enstatytowych typ EH ma mniejsze chondry od chondr w typie EL. Najbardziej zróżnicowane pod względem średniej wielkości chondr są chondryty węgliste; w kolejności rosnących rozmiarów chondr: CO, CM, CR, CK i CV. Fotografia płytki cienkiej chondrytu NWA 2386 (L3.8) ilustruje zróżnicowanie rozmiarów chondr w obrębie jednego meteorytu.

O największych obserwowanych chondrach ("macrochondrules") traktuje artykuł Bridgesa i Hutchisona [Bridges+ 1997]. Badali oni największe obserwowane w chondrytach chondry i jednorodne, duże inkluzje. W meteorycie Parnallee* (LL3.6) stwierdzili oni największy udział dużych chondr spośród przebadanych przez nich meteorytów. Nie stwierdzili zasadniczych różnic w udziale dużych chondr w zależności od typu petrograficznego (od 3 do 6). W chondrytach zwyczajnych typu H udział dużych chondr jest mniejszy niż w typach L i LL.
Galeria fotografii dużych chondr.

Lepiszcze (spoiwo) chondr (mezostazis, mesostasis)

Pierwotne lepiszcze (mezostazis) wiążące w chondrach fenokryształy (oliwinu i piroksenu) jest szkliwem krzemianowym o zawartości SiO₂ 45–74% z negatywnie skorelowanymi domieszkami CaO, Al₂O₃ i TiO₂ (tzn. ich udział spada ze wzrostem udziału krzemionki). Pozytywnie skorelowane domieszki z krzemionką to Na₂O i FeO. Często występuje również P₂O₅ (do 3.5%).

  W wyniku dalszego metamorfizmu na ciałach macierzystych chondrytów doszło, w większości przypadków, do rekrystalizacji lepiszcza. Dominujące rekrystalizowane składniki to plagioklazy, bogate w fajalit oliwiny i bogate w wapń pirokseny. Akcesorycznie w lepiszczu występują jeszcze: chromit, apatyt, kamacyt, taenit i troilit. [Minerals]

Matriks (matrix) spajające chondry w chondrytach

Matriks stanowi istotny składnik w objętości chondrytów, jego udział wynosi od kilku do kilkudziesięciu procent objętości. Jest on lepiszczem scalającym chondry, inkluzje stopu Fe-Ni, siarczki (przede wszystkim troilit), fosforki, klasty skał plutonicznych i inne składniki chondrytów. Pierwotny matriks składa się z ziaren krzemianów i szkliwa o rozmiarach mniejszych niż 10 μm skondensowanych w protoplanetarnym dysku oraz z fragmentów rozbitych chondr. Są to przede wszystkim pokruszone ziarna niezrównoważonych oliwinów o zmiennej zawartości forsterytu (Fo_9–99), piroksenu (En_99–70) i szkliwa o składzie plagioklazu. W matriks chondrytów o niskich typach petrologicznych 3.8–4 (słabo zmetamorfizowanych) moża również znaleźć ziarna pyłu międzygwiezdnego i ziarna przedsolarne!
  Późniejszy metamorfizm progresywny przyczynił się do rekrystalizacji matriks, którego ziarna w chondrytach o wysokim typie petrograficznym mogą dorównywać rozmiarami niektórym chondrom! Pojawiają się również takie fazy mineralne jak: fosforany, bogate w albit plagioklazy, bogate w wapń pirokseny i magnetyt. Dodatkowo w niezrównoważonych chondrytach typu 3.0–3.1, w wyniku metamorfizmu progresywnego, pojawiają się minerały ilaste, pentlandty i awaruit. Skład minerałów matriks uległ w wyniku metamorfizmu progersywnego zrównoważeniu i ujednoliceniu.

 Klasyfikacja chondr

Tak, jak nie ma dwóch identycznych płatków śniegu, tak nie ma dwóch identycznych chondr, ale podobieństwo procesów w których powstały pozwala na ich podział ze względu na wygląd i skład. Pierwszą klasyfikację chondr opartą na ich teksturze opracował Tschermak w 1885 roku, zmodyfikowana przez Goodinga i Keila w 1981 [Gooding+ 1981] roku jest z powodzeniem stosowana do dziś. Druga metoda klasyfikacji, chemiczna, oparta na zawartości fajalitu w oliwinie i ferrosylitu w pirokseniach, została opracowana przez Wooda i McSweana. Silna korelacja składu chemicznego chondr z ich teksturą powoduje, że obie klasyfikacje są stosowane równolegle.
  Badając skład i teksturę chondr pod mikroskopem petrograficznym (polaryzacyjnym) wyróżniono 7 podstawowych typów chondr (wyróżnia się dodatkowo jeszcze chondry reliktowe, 'szkliste', bogate w Al, bogate w Cr, bogate w szkliwo, poikilitowe). Pierwszy podział następuje ze względu na formę i wielkość kryształów, wyróżniamy trzy grupy: chondry porfirowe, nieporfirowe i pozostałe. Podział ten został zapożyczony z opisu skał magmowych i opiera się na dwóch różnych stadiach ochładzania się magmy.

  Podczas pierwszego powolnego stygnięcia magmy formują się duże fenokryształy, w drugiej fazie mieszają się one z jeszcze płynną masą. Chondry porfirowe powstały właśnie z połączenia wykształconych kryształów i jeszcze ciekłej masy, czyli w fazie formowania się chondry była ona tylko częściowo przetopiona (pojedyncze heterogeniczne jądra krystalizacji przetrwały topienie materiału wyjściowego) lub nawet składała się tylko z drobnych ziaren.

  Chondry nieporfirowe formowały się z całkowicie ciekłej masy (=płynnej kropli krzemianowej). Chondry belkowe (BO) i radialne (RP) powstały, gdy stopione krople podgrzane powyżej liquidus utraciły większość jąder krystalizacji, a późniejsza nukleacja nastąpiła w wyniku obsiewania kropel uderzającymi ziarnami pyłu.

Klasyfikacja chemiczna chondr oparta na zawatości FeO w chondrach [Hutchison 2006]

W klasyfikacji chemicznej do typów teksturalnych dołącza się jeszcze podział na chondry bogate i ubogie w żelazo na drugim stopniu utleniania (Fe²⁺), odpowiednio: ubogie w FeO typu I (type-I, FeO-poor, reduced) i bogate w FeO typu II (type-II, FeO-rich, oxidized). Chondry typu I są generalnie bogatsze w metal i siarczki niż bardziej utlenione chondry typu II oraz szkliwo lub mikrokrystaliczne mezostazis  w nich jest bardziej klarowne, czyste (clear). Typy I i II dzieli się jeszcze na podkategorie A, B i AB, odpowiednio: A - ubogie w krzemionke (silica-poor), B - bogate w krzemionke (silica-rich) i AB - pośrednie (intermediate).

Proporcje oliwinów do piroksenów w poszczególnych typach chondr [Hutchison 2006]

Poniższy opis dotyczy wyglądu chondr na płytkach cienkich w mikroskopie polaryzacyjnym w świetle przechodzącym nie- i spolaryzowanym. Jak zmieniają się barwy interferencyjne minerałów, można zobaczyć na przykładzie NWA 2868. Przy równoległych nikolach wszystkie przezroczyste minerały w płytce cienkiej mają jednakową lekko żółtawą barwę. W miarę krzyżowania nikoli zaczynają one przybierać właściwe im barwy. Najbarwniejsze i najefektowniejsze są oliwiny.

Dołączyłem (za zgodą właścicieli zdjęć) obrazy, jak wyglądają chondry w światle odbitym. Z takimi obrazami mamy najczęściej do czynienia ogladając szlify (zgłady) meteorytów pod lupą. Część typów chondr daje się rozpoznać już tak prostą metodą, są to chondry typu BO i RP. Nie ma w zasadzie możliwości rozpoznania typów chondr porfirowych, gdyż nie można rozróżnić w światle odbitym kryształów oliwinu i piroksenu. Rewelacyjne zdjęcia zgładów meteorytów w świetle odbitym pochodzą od Toma Philipsa.

(Jeśli Java skrypt wczytuje się źle lub wcale, można wszystkie fotki obejrzeć w [Galeriach...])

Fotografie chondr w świetle spolaryzowanym pochodzą ze stron (za zgodą ich właścicieli; with permission):
Anne Black © www.impactika.com, Jeffa Rowella © www.thinsections.ca i Johna Kashuby © johnkashuba.com
fotografie chondr w świetle odbitym pochodzą od (za zgodą ich właścicieli; with permission)
Tomek 'Świetlik' Jakubowski, Tom Phillips (Microscopic Meteorite Gallery) © www.meteorite.com/meteorite-gallery/.
Część materiału pochodzi od prof. Łukasza Karwowskiego z Uniwersytetu Śląskiego.

Grupa 1
Chondry porfirowe (porphyritic). Są najpopularniejszą grupą chondr (>80%, a w chondrytach o wysokim typie petrologicznym mogą stanowić nawet 100% wszystkich chondr). W niezrównoważonych chondrytach zwyczajnych typu 3 wyróżnia się jeszcze dwa warianty chondr: typ I ubogie w tlenki żelaza (zredukowane, type-I, FeO-poor, reduced) i typ II bogate w tlenki żelaza (utlenione, type-II, FeO-rich, oxidized). Rozpoznać można je po udziale, odpowiednio, fajalitu w oliwinach i ferrosilitu w piroksenach. Typ II jest bardziej rozpowszechniony.
PO	Porfirowa oliwinowa (porphyritic olivine); typu I i II. Chondry oliwinowe porfirowe składają się z chaotycznie rozmieszczonych kryształów oliwinu w szklistym lub drobnokrystalicznym mezostazis. Stosunek oliwinu do piroksenu jest większy niż 10:1. Kryształy oliwinów są od euhedralnych (dobrze wykształcone, własnopostaciowe, ich wzrost nie był zakłócony przez inne kryształy) [więcej...] do postaci anhedralnej, występują również często kryształy zniekształcone, spenetrowane przez inne kryształy lub ziarna metalu.   Typowe chondry typu I (ubogie w FeO, type-I, FeO-poor) mają dużo małych anhedralnych fenokryształów.   Chondry typu II (bogate w FeO, type-II, FeO-rich) mają duże euhedralne [więcej...] i subhedralne kryształy osadzone w ciemnym drobnokrystalicznym mezostazis.   W świetle skrzyżowanych polaryzatorów oliwiny mają żywe barwy drugiego i trzeciego stopnia. Czasami w świetle spolaryzowanym widać otoczki wokół kryształów (tak oliwinów jak i piroksenów) lub wyraźną strefowość, jest to spowodowane wzrastającą zawartością FeO od środka do brzegu kryształu spowodowane zmianą składu w wyniku reakcji z otaczającym medium. W oliwinach nie obserwujemy rozszczepień i zbliźniaczeń, natomiast często występują drobne losowo przebiegające pęknięcia (oliwin ma słabą łupliwość w przeciwieństwie do piroksenu, w którym często widać charakterystyczne zbiory równoległych linii). Mezostazis jest 'czystym szkliwem' jawiącym się jako ciemne (izotropowy) przy skrzyżowanych nikolach i jasno brązowe przy równoległych. Często chondry PO posiadają otoczki z siarczku żelaza. [Galeria chondr PO]
PP	Porfirowa piroksenowa (porphyritic pyroxene); typu I i II. Porfirowe chondry piroksenowe składają się z chaotycznie rozmieszczonych kryształów piroksenu w szklistym lub drobnokrystalicznym mezostazis. Stosunek oliwinu do piroksenu jest mniejszy niż 1:10. Kryształy piroksenowe są łatwo rozpoznawalne, gdyż ich barwy nie są intensywne, zwykle szarawe w świetle skrzyżowanych polaryzatorów. Równie charakterystyczne dla obrazów kryształów piroksenu jest to, że często są one poprzecinane zbiorami równoległych linii, jest to efekt łatwej łupliwości kryształów piroksenu. Enstatyt i klinoenstatyt mają podobną barwę, ale klinoenstatyt odróżnia się zbliźniaczeniami i skośnym wygaszaniem. Zbliźniaczenia w klinoenstatycie widoczne są jako równoległe, cienkie, na przemian jasne i ciemne szare pasy widoczne przy XP (=przy skrzyżowanych polaryzatorach). Spotyka się również często małe kryształy oliwinu 'zanurzone' w kryształach piroksenu, taką teksturę nazywa się poikilitową (poikilitic) [więcej...] i jest ona charakterystyczna dla chondr PP typu I. Natomiast w typie II kryształy piroksenu są dużo większe od oliwinowych i są gęsto upakowane w chondrze. Często posiadają otoczki z siarczku żelaza. [Galeria chondr PP]   Chondry PP typu I (ubogie w FeO, type-I, FeO-poor) mają mniejsze niż w typie II ziarna piroksenu. Czasami zawierają małe inkluzje oliwinu o strukturze poikilitowej, czy też reliktowe ziarna oliwinu.   Chondry PP typu II (bogate w FeO, type-I, FeO-rich) składają się z dużych, gęsto upakowanych ziaren piroksenu.
POP	Porfirowa oliwinowo-piroksenowa (porphyritic olivine-pyroxene); typu I i II. Chondry typu POP są najliczniejszą grupą wśród chondr porfirowych (praktycznie połowa wszystkich chondr jest tego typu). Stosunek oliwinu do piroksenu zawiera się w przedziale 0.1 do 10. Składają się z mieszaniny chaotycznie rozmieszczonych kryształów oliwinu i piroksenu (klinoenstatytu) w szklistym mezostazis. Ich wnętrze składa się z małych oliwinowych ziaren z otoczkami ułożonych pomiędzy większymi ziarnami piroksenu mających często kształt wydłużony, listewkowy. Taka tekstura stwarza szereg możliwości różnych wariantów i jest trudna w interpretacji. Jest sprawą subiektywną ocena (podział) czy mamy jeszcze do czynienia z chondrą typu POP, czy już z typem GOP, od którego POP różną się tylko wielkością ziaren. Występują również chondry typu POP pozbawione praktycznie mezostazis, w tym wypadku głównym składnikiem jest piroksen na tle którego występuje dużo małych ziaren oliwinu – jest to odmiana poikilitowa (poikilitic) [więcej...] chondr POP. Często chondry POP posiadają otoczki z siarczku żelaza. [Galeria chondr POP]   Chondry POP typu I (ubogie w FeO, type-I, FeO-poor) składają się z małych ziaren oliwinu zanurzonych w większych ziarnach piroksenu i mają postać poikilitową.   Natomiast chondry typu II (bogate w FeO, type-II, FeO-rich) to zwykle duże kryształy lub belki oliwinu oraz fenokryształy piroksenu mniejsze lub podobnej wielkości co oliwinowe.
	Obrazy chondr porfirowych PO, PP, POP w świetle odbitym [Galeria chondr porfirowych]
Grupa 2
Chondry nieporfirowe (nonporphyritic). Stanowią zwykle mniej niż 20% populacji chondr. Chondry z tej grupy formowały się z całkowicie stopionej kropli materii. Kondensująca mgławica drobin mineralnego puchu ("fluffy") będącego submikroskopowymi ziarnami minerałów, pod wpływem nagłego ogrzania, uformowała małe ciekłe krople (kuleczki), które następnie wykrystalizowały w trakcie nagłego schłodzenia w sferyczne chondry. W wyniku takiego procesu powstały radialne chondry piroksenowe (RP), belkowe chondry oliwinowe (BO) i chondry skrytokrystaliczne (C). Ich wygląd jest wyraźny i są łatwe w rozpoznaniu pod mikroskopem. Chondry nieporfirowe stanowią tylko kilkanaście procent wszystkich typów chondr.
RP	Promienista piroksenowa (radial pyroxene). Blisko połowę chondr nieporfirowych stanowią radialne chondry piroksenowe. Stosunek oliwinu do piroksenu jest mniejszy niż 1:10. Mają one postać wachlarzowato (fan-like) (promieniście) rozmieszczonych bardzo cienkich włókien (fibers) lub listewek (laths) kryształów ubogiego w wapń ortopiroksenu (bronzytu) rozchodzących się promieniście z punktu na brzegu chondry (takich punktów może być więcej i wtedy mamy wiele wachlarzy wypełniających chondrę). W wielu wypadkach listewki są tak cienkie (1–10 μm), że nie można ich praktycznie rozróżnić w mikroskopie świetlnym. W świetle spolaryzowanym widoczne pociemnienie w piroksenie przemieszcza się wewnątrz chondry w trakcie obracania płytki cienkiej. Czasami, zwłaszcza w typach petrograficznych 4 i 5, chondra nie jest owalna lecz bardziej przypomina muszlę, co jest wynikiem chemicznego wietrzenia. Spokrewnione z chondrami typu RP są chondry z promieniście układającymi się dużymi płytkami (blade) kryształów bronzytu wychodzącymi z jednego punktu, kryształy są tam łatwo dostrzegalne. Chondry RP są łatwo rozpoznawalne i najefektowniejsze z chondr. Ich średni rozmiar jest większy od średniego rozmiaru wszystkich chondr. [Galeria chondr RP]
	Obrazy chondr typu RP w światle odbitym
BO	Belkowa (lamelkowa) oliwinowa (barred olivine). Chondry belkowe są wyraźne, a ich wygląd pod mikroskopem oczywisty! Stosunek oliwinu do piroksenu jest wiekszy niż 10:1. W belkowych chondrach oliwinowych ziarna oliwinu wykrystalizowały w postaci zbiorów równolegle ułożonych płytek (plates) lub belek (bars), jednorodnych optycznie (monosomatic) o identycznej orientacji optycznej (twór podobny trochę do gron chloroplastów w roślinach) w szklistym mezostazis. Mezostazis to składa się z pozostałych po procesie krystalizacji skaleni, piroksenu i resztek oliwinu, ponieważ proces stygnięcia przebiegał bardzo szybko nie utworzyły one już kryształów, ale jednorodne, izotropowe szkliwo widoczne w mikroskopie polaryzacyjnym przy skrzyżowanych nikolach jako czarne (wygaszone). Bardzo często taki zbiór belek jest otoczony ('armored') oliwinową otoczką (powłoką, rim) o tej samej orientacji optycznej. Całe chondry równie często są otoczone otoczką, ale grubszą od otoczek wewnętrznych. Występuje wiele wariantów pośrednich chondr BO. Bywają grupy identycznie zorientowanych zbiorów płytek, ale mające inną orientację optyczną (nazywamy to polisyntetycznym zbliźniaczeniem, polysomatic); a już niezmiernie rzadko występują chondry BO z grupami płytek, które to grupy układają się w postaci regularnych, symetrycznych figur. Chondry BO to chyba najładniejsze z chondr. Ich średni rozmiar jest większy od średniego rozmiaru wszystkich chondr.   Chondry typu BO tworzyły się z całkowicie stopionej kropli. W początkowym etapie stygnięcia pierwsza zastygła skorupa, czasem jest ona bardzo gruba (ale może być to też wynikiem płytkiego wcięcia się w chondrę, chondra została ucięta 'blisko powierzchni' więc skorupa wydaje się nienaturalnie gruba). Jeśli proces stygnięcia przebiegał etapowo obserwujemy wiele warstw skorupy w których często są zatopione ziarna troilitu i stopu Fe-Ni [więcej...], dokleiły się one w trakcie formowania skorupy. Budowa belkowa wskazuje, że proces stygnięcia przebiegał bardzo szybko i w pierwszej kolejności z wewnętrznego stopu wykrystalizowały trudnotopliwe oliwiny. Proces krystalizacji przebiegał od brzegu ku środkowi, więc ziarna otoczki, będące zarodkami krystalizacji 'wymusiły' na powstających kryształach taką samą orientację optyczną (kryształu). Właśnie w trakcie szybkiego stygnięcia i krystalizacji obserwuje się często powstawanie kryształów o strukturze dendrytowej – strukturę dendrytową mają np. płatki śniegu, ale szybko stygnący oliwin nie przyjmuje formy symetrycznego płatka, lecz postać szeregu małych tabliczkowych słupków równoległych do siebie. Im szybciej przebiegał proces schładzania tym cieńsze i gęściej ułożone są belki. [Galeria chondr BO]
	Obrazy chondr BO w świetle odbitym
C	Skrytokrystaliczna (cryptocrystalline). Chondry skrytokrystaliczne składają się z ziaren ortopiroksenu, zbyt małych (poniżej 2 mm), aby można je było zobaczyć pod mikroskopem optycznym; występują w tych chondrach duże obszary (domeny) wykazujące podobną orientację optyczną. Chondry C są prawdopodobnie spokrewnione z typem RP, oba typy krystalizowały z całkowicie ciekłej materii, ale C stygły szybciej i nie zdążyły się w nich wykształcić regularne struktury dostrzegalne makroskopowo. [Galeria chondr C]
	Obrazy chondr skrytokrystalicznych w świetle odbitym
Grupa 3
Pozostałe chondry przydzielono do osobnej grupy. Spotyka się je bardzo rzadko.
GOP	Granularna (ziarnista) oliwinowo-piroksenowa (granular olivine-pyroxene). Granularne (ziarniste) chondry oliwinowo-piroksenowe są sferycznymi lub nieregularnymi agregatami, będącymi gęsto upakowanymi skupiskami (clusters) anhedralnych, malutkich ziaren oliwinu i piroksenu (mniej niż 5 μm), skaleni i czasami ziaren metalu i siarczków, chaotycznie lub w małych skupiskach zanurzonych w słabo widocznym mezostazis. Poszczególne ziarna widać w mikroskopie przy dużych powiększeniach (nie jak w chondrach skrytokrystalicznych). Często chondra jest otoczona obwódką z większych ziaren z tego samego materiału co wnętrze. Chondry GOP osiągają zwykle rozmiary 25–400 μm. Chondry GOP są często zaliczane do chondr nieporfirowych. [Galeria chondr GOP]
R	Reliktowa (relict). Bardzo rzadko spotykane reliktowe ziarna [więcej...] w chondrach. Pochodzą z początkowej fazy krystalizacji obłoku pyłu i gazu w wysokiej temperaturze i nie podlegały już później zmianom w trakcie formowania ostatecznego składu i wyglądu chondry. W świetle polaryzatorów mają ciemne, zgaszone barwy (dusty appearance).
'G'	Szkliste ('szklane', bogate w szkliwo) chondry (glassy chondrules) – te bardzo rzadko spotykane chondry składają się niemal z czystego skalenia bogatego w sód (Na-rich feldspatic glass). Są one znajdywane tylko w niezrównoważonych chondrytach typu 2 i 3. Chondry szkliste (własciwie bogate w szkliwo) zawierają 90–99vol.% szkliwa lub 55–85vol.% szkliwa i nieliczne fenokryształy oliwinu, rzadziej w piroksenu. Szkliwo jest bogate w Al2O3 (15–33wt.%) i ubogie w FeO (0.6–3wt.%). Zawartość CaO jest zmienna, ale można wyróżnić dwa rodzaje: 0.1–3wt.% Cao lub 8–15wt.% CaO. Fenokryształy oliwinu i piroksenu nie różnią się składem chemicznym od składu kryształów w zwykłych chondrach porfirowych.  [Galeria chondr 'G'].
'Al'	Chondry bogate w Al (Al-rich chondrules). Jest to typ chemiczny. Zawierają Al2O3 w ilości >10wt.%, czesto są też wzbogacone w Ca, Na i Cr.   Chondry bogate w Al są szeroko rozpowszechnione w chondrytach zwyczajnych o niskich typach petrologicznych 3 i 4, stanowią jednak tam ułamek procenta populacji wszystkich chondr. Chondry bogate w Al mają bardzo zróżnicowaną teksturę. Mogą przypominać chondry belkowe (BO), gdzie zamiast oliwinu występują długie fenokryształy fassaitu (12–25% CaO, 6–24% MgO, 6–24% Al2O3, 0.6–4.3 TiO2) osadzone w bogatym w Ca plagioklazowym mezostazis (An 70–90 mol.%). Na otoczkach chondr często wystepują euhedralne bogate w żelazo spinele (12–20wt.% FeO).   Chondry bogate w Al razem z chondrami bogatymi w Ca i Na są uznawane za ogniwo pośrednie pomiedzy bogatymi w Ca inkluzjami, a typowymi chondrami oliwinowo-piroksenowymi.
'Cr'	Chondry bogate w Cr (Cr-rich chondrules). Jest to typ chemiczny. Dominujacą w nich fazą jest chromit (Fe2+Cr2O4). Zawierają ponad 13wt.% Cr2O3. Są to zazwyczaj małe obiekty o średnicach 100–300 μm. Częściej występują w chondrytach zwyczajnych typu H niż w L i LL. Zwykle mają strukturę porfirową z fenokryształami chromitu w mezostazis o składzie plagioklazu. Akcesorycznie mogą wystepować kryształy ilmenitu, apatytu i bogatego w wapń piroksenu.
inne	Chondry bogate w Al, Ca i Na (Al-, Ca-, Na-rich chondrules) zawierają takie minerały jak: spinel, fassait, ubogi w Ca piroksen, oliwin, plagioklaz (An <70 mol.%), nefelin oraz mezostazis o zawartosci Na2O ~10wt.% [minerals] Chondry bogate w Al i Na (Al-, Na-rich chondrules) mają ponad 15wt.% Na2O oraz zawierają szkieletowe oliwiny, pirokseny i Cr-Al spinele. Chondry metaliczne i metaliczno-siarczkowe (metallic and metal-sulfide chondrules) występują zwykle w chondrytach węglistych, ale obserwuje się je również w niezrównoważonych chondrytach zwyczajnych. Są to metaliczne lub siarczkowe sferule o teksturze dentrytycznej lub polikrystalicznej wskazującej na formowanie się w wyniku szybkiego schłodzenia stopu. Zwykle składają się z kamacytu i taenitu tworzących polikrystaliczne skupienia o budowie zonalnej z bogatym w Ni taenitem na obrzeżach krystalitu.
	Obrazy chondr innych typów w świetle odbitym.  [Galeria chondr innych typów]
	Dodatkowe fotografie różnych cech chondr: struktura poikilitowa, wietrzenie kryształów, kryształy euhedralne, metalowe i siarczkowe inkluzje, ... [więcej...]

Dodatkowe fakty z 'życia' chondr:

• Chondry zespolone (złożone) stanowią 2.4% wszystkich chondr.

• Charakter chondr jest identyczny we wszystkich trzech typach chondrytów zwyczajnych – H, L i LL.

• Warto również odnotować fakt zmniejszania się ilości chondr typu PO i równoczesnego zwiększania się udziału chondr typu PP, kiedy przechodzimy od chondrytów węglistych poprzez chondryty zwyczajne do chondrytów enstatytowych.

• W chondrytach enstatytowych występują właściwie tylko chondry z czystego piroksenu – enstatytu (okazjonalnie zdarzają się jeszcze jednak chondry typu POP).

• Ubogich w żelazo (FeO-poor) chondr porfirowych jest więcej od chondr bogatych w żelazo (FeO-rich) we wszystkich typach chondrytów, szczególnie w chondrytach węglistych i enstatytowych.

• Chociaż chondr bogatych w żelazo jest więcej w chondrytach zwyczajnych niż w chondrytach węglistych, to jest ich i tak mniej w chondrytach zwyczajnych niż chondr ubogich w żelazo.